Бар асоси фармони раисҷумҳур, ин мавсим ҷавонони аз 18 то 27-сола (солҳои таваллуди 1999-2008) ба артиш даъват мешаванд ва ин мавсими даъват то 31-уми май идома мекунад.
Меҳрофарин Наҷибӣ, рӯзноманигори ҷавони “Азия-Плюс”, ки 25 сол дорад, беш аз 3 сол инҷониб ҳамчун хабарнигор дар расонаи “Азия-Плюс” фаъолият дорад. Ӯ аз соли 2019 дар риштаи рӯзноманигорӣ кор мекунад ва асосан бо оростани мусоҳиба худро чун рӯзноманигор муаррифӣ кардааст.
Олга Тутубалина яке аз журналистони шинохтаи русзабони Тоҷикистон аст, ки беш аз бисту панҷ сол инҷониб дар ин соҳа фаъолият мекунад. Ӯ дар навиштани маводҳои таҳлилӣ ва оростани мусоҳиба бо шахcиятҳои шинохта ҳунар дорад.
Гурӯҳи расонаҳои “Азия-Плюс” 30 сол инҷониб дар фазои кишвар фаъолият мекунад. Он имрӯз ҳафтанома, радио ва оҷонсии иттилоотиро муттаҳид мекунад ва барои миллионҳо мухотаби худ бо се забон – тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ мӯҳтавои босифат ва боэътимод таҳия ва пешниҳод менамояд.
Моҳи март бо тазодҳои зиёд дар хотир монд: аз як сӯ ҷаҳон шоҳиди авҷи даргириҳо ва нооромиҳо буд, аз сӯйи дигар фазои маънавию фарҳангӣ бо фаро расидани иди Рамазон ва ҷашни Наврӯз пурранг буд. Ин моҳ ҳамзамон саҳнаи рӯйдодҳои муҳими сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ буд.
Ҳукмҳои пурсарусадо, ҷиноятҳо ва баҳсҳои иҷтимоӣ фазои дохилиро пуртаниш нигоҳ доштанд. Бо ин ҳама, моҳи шарифи Рамазон ва ҷашни Наврӯз ба зиндагии мардум рӯҳияи умед, ваҳдат ва навсозӣ бахшиданд. Дар ин матлаб бо муҳимтарин рӯйдодҳои моҳи март шинос шавед.
Як моҳ дар оташи ҷанг
Тамоми моҳи март бо хабарҳои марбут ба ҳамлаи бедалели Амрико ва Исроил ба Эрон сипарӣ шуд. Дар ин муддат, Амрико ва Исроил, ки бо ваъдаи суқут додани низоми давлатдорӣ дар Эрон ва маҳви барномаи ҳастаии он ҷангро оғоз карда буданд, натавонистанд ба ҳеҷ як ҳадафи худ ноил шаванд. Баъди кушта шудани Алии Хоманаӣ, роҳбари олии Эрон, чанд мансабдори баландпояи Эрон низ дар пайи ҳамлаҳои Исроилу Амрико ба ин кишвар кушта шуданд.
Дар пайи ҳамлаҳои шаби 17 ба 18-уми март Исмоил Хатиб, вазири иттилоот (истихборот)-и Эрон, ки баландтарин мақоми амниятии ин кишвар буд ва дар роҳбарии сохторҳои иктишофӣ ва зиддиҷосусии ин кишвар нақши муҳим мебозид, кушта шуд.
Дар ин тасвирбаён бо низоми Эрон, ки Амрикову Исроил аз он ҳарос доранд, шинос шавед. Он имкон медиҳад, ки ба рӯйи ҳар як мақом ангушт занед ва аз чӣ иборат будану чӣ вазифа доштани онро бифаҳмед.
Баъди 2 сол 19 муттаҳам равонаи зиндон шуд, аммо 5 савол бидуни посух монд. Посухи ошкор ба ин суолҳо эътимодро ба адолати додгоҳӣ, сухани мақомоти Русия меафзояд ва ҷомеа бовар хоҳад кард, ки маҳз ҳамонҳое, ки ба сӯйи одамони бегуноҳ тир кушоданд, ҷазо гирифтанд. Он 5 суол аз чӣ иборат аст, дар ин пайванд хонед.
Ҷиноят
Давоми моҳ алайҳи ду корманди пулиси Хатлон барои гирифтани 30 ҳазор сомонӣ аз як нафар ба қаллобӣ гумонбар шуда, яке дар боздошт ва дуввумӣ бо забонхат дар озодӣ будаанд.
Сардори Раёсати тандурустии Суғд, ки ба ришвагирӣ гумонбар буд, бо пардохти ҷарима аз ҳабс озод шуд.
19 сол зиндон барои куштори падар ва “гӯшгазӣ” дар Душанбе
Додгоҳи вилояти Суғд як ҷавони 28-солаи сокини ноҳияи Деваштичро бо иттиҳоми куштори падари 62-солаааш 19 сол равонаи зиндон кард. Ҳодиса моҳи августи соли 2025 рух дода, писар бо зарби курсӣ ва панҷшоха падарашро куштааст.
Пулиси Душанбе бошад, ду рӯзи пайиҳам аз ду ҳолати газидани гӯши сокинони пойтахт аз сӯйи як мард ва ду духтар хабар дод. Нисбати духтарон чӣ парванда боз шудааст, маълум нест, аммо нисбати мард бо иттиҳоми авбошӣ парвандаи ҷиноӣ боз шудааст, ки то 7 сол ҷазои зиндон пешбинӣ мекунад.
Дарёфти ҷасади Таҳминаи 21-сола ва куштори як зани тоҷик дар Афғонистон
Тани беҷони Таҳмина Шарифоваи 21-соларо, ки беш аз як моҳ боз бедарак буд, рӯзи 6-уми март дар наздикии марз бо Ӯзбекистон аз дарё пайдо карда, рӯзи 7-уми март дар шаҳри Душанбе ба хок супурданд. Падараш гуфт, сабаби марги духтарашро, ки 2-юми феврал аз хона баромада, бедарак шуда буд, намедонанд.
Нимаи моҳи март расонаҳои Афғонистон аз куштори як парасторзан аз Тоҷикистон дар ҳамлаи шахсони мусаллаҳи ношинос дар ноҳияи Имом Соҳиби вилояти Қундузи Афғонистон хабар доданд. Аз зани кушташуда Адолат Ҳамидӣ ном бурда мешавад, ки беш аз 15 сол ҳамчун духтур дар ноҳияи Имом Соҳиб кор мекард ва бо як сокини ин ноҳия издивоҷ карда, як духтар ҳам доштааст.
Аз даргузашти Тоҷинисо Саидова то Маҳмудхон Шоев
Субҳи 9-уми март Тоҷинисо Саидова, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон дар 73-солагӣ даргузашт ва ӯро дар оромгоҳи “Лучоб” ба хок супориданд. Ӯ аз ҳунарпешагони мумтози театр ва синамои тоҷик буда, бо иҷрои як қатор нақшҳои мондагор аз худ ном гузошт. Ҳамкоронаш аз ӯ ҳамчун иҷрокунандаи бомаҳорати нақшҳои фоҷиавӣ ном мебаранд.
Гурӯҳи расонаҳои “Азия-Плюс” ба муносибати Рӯзи байналмилалии занон ва Рӯзи модар ба ягона зиндони занонаи Тоҷикистон дар шаҳри Норак, китоб, маводи хонишу беҳдоштӣ, ғизо ва дигар маҳсулоти лозима барои зиндониён ва кӯдакони онҳо тақдим кард. Дар маҷмӯъ, беш аз 500 китоб бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ, инчунин албом, дафтар, қалам ва дигар лавозимоти хониш барои кӯдакон, ба муассиса тақдим карда шуданд. Ин имкон фароҳам овард, ки бо шароити нигоҳдории занони маҳбус дар ин зиндон аз наздик шинос шавем. Гузориши моро аз зиндони Норак инҷо тамошо кунед.
Рӯзи 6-уми март бошад, “Азия-Плюс” иқдоми навбатии ҷашнии “Модарони Душанбе”-ро баргузор кард. Автобуси идона дар пойтахт ҳаракат карда, ба занон гул, туҳфаҳо ва рӯҳияи идона бахшид.
Маориф: норасоии ҷойи нишаст, мактаб бо як хонанда ва баҳси таъини ректори Донишгоҳи славянӣ
Муовини вазири маориф ва илми кишвар дар як мизи мудаввар, ки гузаштан ба низоми таҳсили 12-сооларо ба баҳс мекашид, яке аз мушкилотро шарҳ дод. Ба қавли ӯ, норасоии ҷойи нишаст дар мактабҳои кишвар аз мушкилоти асосӣ буда, дар сурати якбора гузаштан ба ин низом беш аз 70 дарсади кӯдакони шашсола, ки ба синфи 1 мераванд, бе ҷойи нишаст мемонанд.
Ҳамчунин, таъини ректори Донишгоҳи славянии Тоҷикистон-Русия баҳсбарангез шуд. Муовини вазири илм ва таҳсилоти олии Русия гуфт, Русия маблағгузории ин Донишгоҳро ба далели бидуни мувофиқа бо Русия таъин кардани ректори нав дар ин донишгоҳ муваққатан қатъ кардааст. Моҳи ноябри соли 2025 бо қарори ҳукумати Тоҷикистон Машраб Файзулло аз вазифаи ректор озод ва ба ҷойи ӯ Илҳомиддин Иброҳимзода таъин шуда буд. Маълум нест, ки мушкил то куҷо ҳалли худро ёфт.
Дар Конибодом бошад, ягона мактаби қирғизӣ, ки як хонанда ва як омӯзгор дошт, ба филиали мактаби наздиктарини он табдил дода шуд. Ин чӣ гуна мактаб буд ва чаро як хонанда дошт, дар ин пайванд хонед.
Ҳамчунин, аз 23 то 29-уми март Рӯзҳои фарҳанг ва синамои Тоҷикистон дар Ӯзбекистон баргузор шуда, як силсила чорабиниҳо барои муаррифии мероси ғании фарҳангии ду миллат дар Тошканд ва Самарқанд баргузор шуданд.
Сафари раисҷумҳур ба шаҳру навоҳии Суғд
Сафари кории Эмомалӣ Раҳмон дар вилояти Суғд рӯзи 29-уми март оғоз шуда, се рӯз идома кард. Дар доираи ин сафар раисҷумҳури кишвар як қатор иншооти маскуниву фарҳангӣ ва корхонаҳои саноатиро ба истифода дода, бо роҳбарону фаъолони вилоят мулоқот кард.
Раисҷумҳури Тоҷикистон ҳамчунин дар рӯзи дуюми сафараш ба вилояти Суғд дар ноҳияи Мастчоҳ чанд мактабу кӯдакистон, бемористон ва корхонаҳои истеҳсолиро ифтитоҳ карда, дар ҷашни Наврӯз ширкат ва суханронӣ кард.
Дар рӯзи сеюми сафараш бошад, ба шаҳри Исфара рафта, чанд иншоот, аз ҷумла, се кӯдакистон, зеристгоҳи барқӣ ва як кони ангиштро ба истифода додааст.
Коршиносони бозор бар он назаранд, ки рушди минбаъдаи каналҳои онлайнӣ шаффофияти бозори меҳнатро боз ҳам бештар мекунад. Ин ба ширкатҳо имкон медиҳад, ки ҷойҳои холиро зудтар пур кунад ва ба корҷӯён барои пайдо кардани имкониятҳои мувофиқи кор мусоидат мекунад.
Ҳамин тариқ, пойгоҳҳои рақамӣ ба қисми муҳими инфрасохтори бозори меҳнати муосир табдил меёбанд ва “Somon.tj” дар Тоҷикистон ба яке аз нуқтаҳои асосии он мубаддал шудааст.
Сифати ҳаво дар асоси маълумот доир ба PM2.5 ба ҳар метри мукааб (мкг/м³) чен карда мешавад. PM2.5 ин зарраҳои сахт бо андозаи камтар аз 2,5 микрон мебошанд. Диаметри онҳо 30 маротиба хурдтар аз диаметри мўйи инсон аст. PM2.5 яке аз шаш моддаи олудакунандаи ченшавандаи ҳаво буда, барои саломатии инсон зараровар аст.
Панҷ кишваре, ки ҳавояш ифлос аст?
– Покистон
– Пангладеш;
– Тоҷикистон;
– Чад;
– Ҷумҳурии демократии Конго.
“Вазъро баста шудани барномаи мониторинги ҳаво дар назди сафорат ва консулгариҳои ИМА боз ҳам душвортар месозад. Дар онҳо маълумоти мустақил дар 44 кишвар дарҷ гардида, дар ҳамин ҳол, 6 давлат умуман бидуни ягон мониторинг боқӣ мондаанд”, – зикр мешавад дар гузориш.
Дар фасли тобистон ҳаво бештар аз гарду ғубор ифлос мешавад. Тибқи баъзе арзёбиҳо, он метавонад то 70% аз ҳаҷми умумии маводи ифлоскунандаро ташкил диҳад.
Агар чизе тағйир наёбад, бадтар мешавад
Тавре коршиносон зикр мекунанд, Тоҷикистон чанд сол аст, ки дар рӯйхати кишварҳои дорои ҳавои ифлос қарор дошта, тадбирҳои мавҷуда нокофианд.
Ба таъкиди онҳо, дастгирии мониторинги ҷамъиятӣ низ муҳим аст, то одамон бо вазъ дар вақти воқеӣ шинос шаванд.
Онҳо пешниҳод мекунанд,к и коҳиши партовҳоро метавон аз ҳисоби таъмиру навсозии Марказҳои барқу гармидиҳӣ ва корхонаҳои саноатӣ, инчунин ҷорисозии усули “ифолоскунанда – пардохт мекунад” таъмин кард.
Ғайр аз ин, рушди нақлиёти экологии ҷамъиятӣ, зерсохтори дучархаронӣ ва минтақаҳои бидуни автомобилӣ, беҳбуди самаранокии биноҳо аз дигар пешниҳодҳои мутахассисон аст, ки онҳо стифодаи ангишт ва дигар навъҳои сӯзишворӣ дар мавсими гармидиҳӣ кам мекунад. .
Ба ғайр аз ин, тадбирҳои кабудизоркунӣ шаҳрҳо, аз ҷумла бунёди боғу гулгашт ва минтақаҳои сарсабз дар қади роҳҳо ва паҳлӯи иншооти саноатӣ низ муҳим аст.
Тибқи арзёбии Бонки ҷаҳонӣ, агар вазъ мисли ҳозира боқӣ монад, то соли 2040 сатҳи ифлосшавии ҳаво дар Душанбе метавонад то 50% боло равад. Партови маводи асосии ифлоскунандаи SO2 ва Nox метавонанд мутаносибан 33% ва 70% афзуда, тамаркузи РМ2.5 метавонад то ба 77 мкг/м³ расад.
Ҳамчунин, ба гузориши “ББС”, Маргарита Роблес, вазири дифои Испания низ рӯзи 30-юми март дар шаҳри Мадрид гуфтааст, ки Испания “истифодаи пойгоҳҳои низомӣ ва ҳарими ҳавоияшро барои иқдомҳои марбут ба ҷанг дар Эрон иҷозат намедиҳад”.
Ховари Миёна
Бо идомаи ҷанг дар Эрон, вазъ дар Ховари Миёна ҳам рӯз аз рӯз муташанниҷ мешавад. Аз ҷумла, субҳи 31-уми март ҳам дар кишварҳои ҳошияи Халифи Форс садои таркишҳо шунида шудааст.
Субҳи имрӯз мақомоти Дубайи Иморот аз раҳгирии ҳамлаи ҳавоӣ хабар доданд, ки боқимондаи он боиси сар задани сӯхтор шудааст. Дар натиҷаи он 4 нафар захмӣ гаштааст.
Ба ҷуз ин, нисфирӯзии 31-уми март низ дар шаҳри Дубай чанд инфиҷор рух додааст. Ҷузъиёти таркишҳои ахир маълум нест, вале мақомоти Иморот ба сокинон ҳушдор додаанд, ки ба паноҳгоҳҳо бираванд.
Мақомоти ин кишвар ҳамчунин эълон кардаанд, ки як нафткаши кувайтӣ бо ду миллион бушка нафт дар соҳилҳои Дубай мавриди “ҳамлаи паҳподии Эрон” қарор гирифтааст.
Ҳамзамон, мақомоти ин кишвар ҳадаф қарор гирифтани як ширкати мухобиротиро дар шаҳри Шарҷа тасдиқ кардаанд. Қаблан Сипоҳи посдорон аз ҳамла ба як ширкати мухобиротӣ дар Иморот хабар дода буд.
Арабистони Саудӣ низ хабар дод, ки боқимондаи як паҳподи раҳгиришуда ба 6 хона афтода, вале касе осеб надидааст.
Ба навиштаи ӯ, яке аз “вазифаҳои калидӣ”-и ин ҳаракат, мубориза бо расму оинҳои анъанавӣ, аз ҷумла Наврӯз ва маросимҳои он ва ҷойгузин намудани онҳо бо идҳои инқилобӣ будааст. Ҳамин тавр, соли 1929 ҳамаи идҳои миллӣ ва динӣ аз феҳристи идҳои давлатӣ ихроҷ карда шудаанд.
Яъне, ба қавли ӯ, бисёре аз расму ойинҳои Наврӯз, мисли даҳон ширин кардан, хонатаконӣ ва дигар анъанаҳо на танҳо амалҳои зоҳирӣ, балки дорои хосиятҳои равонӣ мебошанд. Мардум бовар доранд, ки ин амалҳо ба ҳолати рӯҳӣ таъсири мусбат мерасонанд, эҳсоси тозагӣ, умед ва оғози навро дар инсон тақвият медиҳанд.
“Мардум фикр мекарданд, ки Наврӯз “довари олам” аст ва ҳама корҳоро анҷом медиҳад”, – мегӯяд ӯ ва ба таъсири равонии он ишора мекунад.
Муҳаққиқ бар ин назар аст, ки вақте мардум ба ин ҳама қотеъона бовар карданд, он аз насл ба насл гузашт ва фаромӯш намешавад ва “миллион нерӯе, ки омад ва ҳар коре, ки карданд, он боқӣ монд”.
